Para saber máis:
El País.
Red Periodista.
El Correo Gallego.
La Voz de Galicia.
Concello de Santiago.
Compostela Cultura.
Cultura Galega

Cinco paneis, un audiovisual e dúas vitrinas con obxectos do insigne galeguista conforman un achegamento que, producido por Trivium e comisariado por Uxío Breogán Diéguez, pretende ir máis alá do perfil máis coñecido de Bóveda para achegarse, de forma sinxela e directa, á intelixencia, o talento e o traballo dun home que en só trinta e tres anos de vida foi quen de deseñar e dirixir a Caixa de Aforros de Pontevedra, pensar e defender o Estatuto de Autonomía do 36 e organizar e cementar desde dentro o Partido Galeguista.

Con esta exposición preténdese difundir de maneira amena, sintética e divulgativa a súa intensa biografía, marcada polo seu activismo e compromiso e pola súa fidelidade inquebrantábel ao progreso do seu país e das súas xentes.

Folletos informativos, vinilos, paneis, unha web ou un vídeo no que diversos persoeiros do mundo da Xustiza e do Dereito do noso país reflexionaban sobre a situación lingüística neste ámbito constituíron algúns dos materiais creados para a ocasión, cunha magnífica acollida entre os seus destinatarios e unha moi boa repercusión na prensa e nas redes sociais.

Exemplos de repercusión nos medios e en blogs:
Galicia Hoxe
La Voz de Galicia
Tierras de Santiago
terra.es
yahoo.es
Cartaxeométrica – Blog
Lingua de amr – Blog

A mostra poderase visitar ata o 28 de novembro de 2010 na Igrexa da Universidade de Santiago de Compostela en horario de: 11.00 – 14:00 h e de 17:00 a 20:30h. Os domingos de 11:00 a 14:00h. Luns pechado.
Repercusión nos medios:
Xacobeo 2010
Prensa Xacobeo 2010
La Voz de Galicia
Grupo es comunicación
Intereconomía
ABC
El Correo Gallego

Repercusión nos medios:

• La voz de Galicia.
• Info Brión.

A mostra, obra do recoñecido fotógrafo Manolo Blanco, recolle impactantes imaxes desde os anos 60 ata a actualidade sobre a Procesión das Mortallas que tódolos anos e desde o século XV se vén celebrando en A Pobra. Esta tradición relixiosa, é protagonizada de forma conxunta polo Nazareno, por aquelas persoas que estiveron no albor da morte e polos seus seres queridos, que ataviados coma o Santo portan cadaleitos e cirios en sinal de agradecemento pola recuperación da súa saúde.
O discurso expositivo organízase en torno aos participantes á Procesión, empezando pola preparación e primeiras horas do día, seguindo polo sentimento e iconografía relixiosa, e finalizando co carácter lúdico e festivo da celebración. Nestre proxecto Trivium, realizou traballos de comisariado, selección de obra, tratamento e recuperación de imaxes e montaxe expositiva.
A exposición organizada pola Secretaría Xeral de Medios e Comunicación da Xunta de Galicia, poderá visitarse na Casa Mariñeira de A Pobra do Caramiñal ata o 23 de setembro do 2.010.

Repercusión nos medios:

• La Voz de Galicia 26/08/2010
• La Voz de Galicia 18/08/2010
• El correo Gallego 30/08/2010
• desdepobra.com

O pasado 18 de maio tivo lugar no CEI NODUS (Centro de Empresas e Innovación) dependente da Concellaría de Economía e Emprego do Concello de Lugo, a I Xuntanza de Empresas de Patrimonio Cultural e Turismo. TRIVIUM participou activamente como poñente nesta convocatoria, xunto a outras empresas do sector como Etnoga, Alicerce, dehistoria, Meigalicia e a catalana Ingeniería Cultural, incluindo a intervención de Francisco Rey, coordinador de museos científicos da Coruña.

O obxectivo desta actividade era o de difundir a práctica empresarial da xestión cultural en Galicia, dar a coñecer as iniciativas emprendedoras neste senso, e sobre todo servir de formación aos alumnos en prácticas do centro, que están poñendo en marcha empresas simuladas coa fin de materializar algún día un proxecto empresarial propio. En torno a dúas mesas redondas púxose en común e a debate temas como o arquivo, inventario e catalogación do Patrimonio e o estado da xestión da cultura e o turismo en Galicia desde o noso punto de vista como axentes culturais. Especialmente se fixo incidencia nas dificultades de montar este tipo de empresas e sobre todo de cómo sobrevivir no sector; tamén se subliñaron as grandes posibilidades da explotación cultural, patrimonial e turística do noso territorio.

Supuxo á vez unha xuntanza case histórica, dada a escasez deste tipo de achegamentos entre as empresas do medio, analizando frente a frente problemáticas e circunstancias comúns. Na reunión aportouse unha visión crítica pero sempre cun ánimo de positividade de cara a un futuro, dada as innovacións tecnolóxicas que se poden aplicar á interpretación dos recursos turísticos-culturais e ás novas vías de experimentación dos mesmos. Unha reflexión final é que pode e debe haber espazo para os que estamos e os que veñan, sempre coa máxima da renovación e a creatividade aplicada aos proxectos que desenvolvamos, procurando un lugar común no que o sector privado se interrelacione sen depender en exceso da empresa pública.

Ambos roteiros están sinalizados en todo o seu percorrido e instaláronse diversos paneis interpretativos para que o visitante coñeza o territorio e poda aprender e disfrutar da riqueza paisaxística e etnográfica da zona. O traballo complementase coa edición dun folleto despregable no que se recolles estas o outras rutas que discorren polo concello de Rairiz.

Os contidos abranguen dende a contextualización histórica ata a exportación da música galega, pasando pola universalidade da nosa literatura, a posibilidade de estudar galego no mundo ou a marca de calidade do idioma. O discurso expositivo materializase en 4 módulos triangulares, individualizando cada unha das tres caras, dando como resultado un total de 12 paneis discursivos animados con imaxes, textos, titulares e destacados elementos visuais. As estructuras prismáticas modulares consiguen un perfecto acabado e permiten o xogo espacial sen necesidades de depender dun muro ou parede, coa flexibilidade de poder adaptarse a calquera sala expositiva.

O Concello de Vigo neste 17 de maio e os de Pontevedra, Marín e Poio, para despois do verán, impulsaron o deseño e produción da exposición O galego, tamén noutros mundos, da que fomos felices e orgullosos facedores en Trivium. A exposición consta de 4 módulos de tres paneis cada un, premeditadamente moi sinxelos e manexábeis, o que vai facilitar a súa itinerancia por centros sociais, centros de ensino, locais asociativos, etc

O concepto da mesma é a dimensión internacional, actual e útil do galego como lingua de comunicación e relación con outras culturas. Deste xeito, os paneis percorren desde a época de esplendor medieval das cantigas á actualidade máis próxima, protagonizada polas novas tecnoloxías e soportes. Ao longo dos doce paneis podemos achegarnos a temáticas diversas: o galego no mundo, a tradución directa e inversa, a emigración e o exilio, o estudo da lingua fóra de Galicia, o éxito internacional dos nosos creadores, os escritores alófonos, o galego como lingua dos que veñen doutros países para o noso, …

Trátase, en definitiva, de trasladar datos e coñecementos que moi posiblemente boa parte dos visitantes da exposición descoñezan de inicio, e contribuír así a rachar tópicos arredor da nosa lingua. Non todo o mundo sabe, por exemplo, que a primeira lingua peninsular na que se puideron ler anacos do Ulises de Joyce foi a nosa. Ou que en Asia e Africa tamén se fala galego. Ou que na Idade Media, mentres o inglés perdía usos e prestixio, o galego era lingua culta e literaria mesmo para reis de fóra do noso Reino. Ou que Lorca ou Carles Riba pertencen tamén á nosa literatura.

Para todas aquelas persoas interesadas en descubrir todos os mundos que abre a nosa lingua creamos unha páxina en Facebook, que permite interactuar de diversas maneiras e, ao tempo, manterse informados e informadas dos espazos onde é visitábel.

Deseñamos unha nova base de datos, tomando como referencia as anteriores existentes en Portos de Galicia, aportando solucións que a mellorasen no posible, para poder obter deste xeito unha áxil aplicación informática na introdución de novos expedientes e na busca de todos os arquivos rexistrados.

Acabamos de rematar a primeira fase da reorganización do arquivo administrativo de Portos de Galicia na súa sede da Coruña. O noso equipo moveuse estes últimos tres meses entre innumerables caixas arquivadoras da documentación producida por esta institución, procedendo a trasladar, ordenar e informatizar todo este continxente documental na nova sala habilitada para o arquivo. O traballo foi minucioso, intensivo e á vez un reto: aínda aplicando criterios de arquivística profesional atopámonos cunha clasificación documental interna deste organismo que houbo que coñecer detalladamente para describir e agrupar con extrema concreción.

A nivel técnico deseñamos unha nova base de datos informática, tomando como referencia a existente en Portos, refundindo unha informatización previa de datos, que aportou novos contidos e ferramentas para a mellorar a eficacia na busca e localización dos proxectos arquivados. O traballo consistiu en seleccionar, agrupar, informatizar e colocar centos de proxectos de obras procedentes do arquivos de Santiago e da Zona Centro (provincia da Coruña), depositados na sede coruñesa de Portos. Agora esta documentación está custodiada en novas caixas arquivadoras correctamente etiquetadas e descritas na base de datos para poder localizalas e consultalas sen problemas.

A partir deste momento estamos preparando a segunda fase, traballando con outros cadros de clasificación temática (concesións, autorizacións e outros) da documentación aínda por ordenar, que consistirá nun proceso similar ao executado neste tempo.

Os procesos de traballo consistiron na concreción e organización da lista de pezas existentes na exposición, na adecuación da idea do comisariado a un guión materializado físicamente nas salas do museo, e na coordinación e dirección da montaxe expositiva. A disposición de materiais da mostra (óleo, debuxos, estampas, documentación diversa, manuscritos, prensa periódica, primeiras edicións ilustradas ou realizadas polo autor…) concebíuse coa máxima rigurosidade posible, cunha colocación estructurada das pezas en parede e en vitrinas, co aditamento de textos, caricaturas e audiovisuais, en base a un percorrido circular. O resultado pretende ser fiel reflexo do diálogo entre a riqueza e profundidade da obra de Castelao e unha escenografía expositiva sobria e serena, expresada esencialmente en brancos, negros e grises, que ensalza os trazos dos seus debuxos. A montaxe vén a ser aderezada por algunhas licencias estilísticas que evidencian a singularidade e densidade deste personaxe clave para a historia galega contemporánea.

Trivium levou a cabo a coordinación externa da exposición, favorecendo a localización e unificación da listaxe de pezas presentes no museo, así como o deseño da montaxe en colaboración con estudo gráfico ta ta ta. Máis de 125 obras compoñen a mostra mesturando óleo, augadas, debuxos, monografías, prensa periódica, ilustracións ou manuscritos autógrafos. Toda estas obras artísticas e documentais proceden fundamentalmente de dúas entidades prestadoras, o Museo de Pontevedra e a Fundación Penzol. Tamén conta con destacadas pezas do Museo de Arte Contemporánea Carlos Maside, a Fundación Alexandre Bóveda, o CGAI, e de varios coleccionistas privados. Para o desenvolvemento do proxecto contamos co asesoramento de Xosé Enrique Acuña no proceso de selección e ubicación documental.

Unha vez pechado a listaxe de obras, o noso traballo consistiu na adaptación da idea do comisariado a un guión expositivo físicamente materializado nas salas do museo de Lugo, respetando o eixo central da mostra, que abrangue o período 1936-1950. O obxectivo final foi o de deixar clara a significación histórica, icónica e artística desta figura referente para a contemporaniedade galega. Non se trata dun proxecto organizado cun esquema estrictamente cronolóxico, pero resulta necesario ordenar as diferentes visións que nos ofrece a versatilidade do personaxe, para ir pouco a pouco afondando na súa traxectoria. Deste xeito a obra en parede combínase coa documentación en vitrinas situadas no centro das salas, propoñendo un percorrido circular, dialogando cada vitrina coa obra en parede correspondente a cada unidade temática expositiva. Así camiñamos desde a presentación do personaxe, de xeito máis liviá, cara unha progresiva carga de contidos en relación á súa experiencia vital. Hai tamén materiais singulares como a reproducción das súas auto-caricaturas a tamaño real e asemade unha serie de retratos fotográficos de Castelao que o contextualizan en cada tramo expositivo. O branco e negro dominan estilísticamente a montaxe para promover un maior diálogo coa obra gráfica de Castelao e a súa fonda temática.

Deste xeito preséntase un cadro cronolóxico da súa vida, para descobrir un Castelao novo, nos inicios, como caricaturista, debuxante, ilustrador, influenciado polo modernismo e vangarda, tamén como activo membro dos círculos culturais e artísticos das primeiras décadas do século XX. Progresivamente amosase a un Castelao que difunde os seus debuxos a través dos xornais diarios, chegando a tornarse moi popular no contexto galego coas súas “Cousas da Vida”. Nese avance Castelao toma o lápiz para denunciar a realidade do pobo galego, o abuso de caciquismo, e a necesidade da reivindicación da dignidade e a esencialidade dun pobo, atendendo a razóns históricas, de tradición e lingua propias. Destacase por tanto o seu activismo político, primeiro nas Irmandades da Fala e despois no Partido Galeguista, así como a loita polo Estatuto. O punto de inflexión da mostra márcase co Album Nós, no que Castelao abandona quizáis un faceta máis liviana para comprometerse coa defensa dos intereses galegos, denunciando os esquemas socioeconómicos sostidos polas clases dominantes.

A partir de aquí camiñamos cara a parte da guerra e o exilio, no que as obras de debuxo dos chamados albumes de guerra (Atila en Galicia, Galicia Mártir e Milicianos) son evidente e expresionista testemuña da dor, a traxedia e a aldraxe que supuxo para Castelao e para Galicia o conflicto armado. Nesta parte da exposición atopamos as publicación orixinais dos albumes, así como documentación tan significativa como o Expediente de incautación de Bens a Castelao (1936-1962), no que entre outras cousas, detallanse todo tipo de obxectos e enseres que lle foron sustraídos da súa casa pontevedresa. A cabeza de Alexandre Bóveda, amigo íntimo e compañeiro político, debuxado por Castelao, así como outros debuxos de guerran, ofrecen testemuña desgarradora desta dura situación histórica.

A derradeira parte da mostra a constitúe o exilio de Castelao, as homenaxes e o calor recibido nas Américas, pero tamén a tristura de estar lonxe de Galicia. Debuxos de negros en parede -rememorando a súa estancia previa na Habana e en New York-, comparando a sumisión dos pobos, bailadas e romarías lembrando a terra, comparten espazo cos documentos do exilio e os libros paradigmáticos do autor editados en terras arxentinas, encabezados pola antolóxica obra Sempre en Galiza. Tamén existe unha illa expositiva adicada á famosa obra teatral Os vellos non deben namorarse, na que se atopa a primeira versión realizada antes da guerra, así como a edición da súa publicación en Arxentina, e asemade as carautas, os figuríns e as fotos de Castelao adicadas ao actor Tacholas con motivo da estrea da obra. Finalmente o percorrido remata na sala de audiovisuais con un documental que recolle imaxes do seu exilio, cedido polo CGAI, e a reproducción sonora da súa voz nunha fonopostal precisamente con motivo da estrea dos vellos en Montevideo.

A exposición nos medios:

- El Progreso

- Vieiros

- La Voz de Galicia

- El Correo Gallego

- El País

Á hora de deseñar o plan de comunicación de A_túa creación e produción artística, desde Trivium valoramos en primeiro lugar a urxencia de crear un discurso comunicativo claro e explícito orientado aos medios, institucións e ao ámbito da cultura en xeral, centrando a mensaxe nas ideas-forza do colectivo: a creación dunha empresa de carácter artístico, con todo o que conleva a dobre definición, e a indubidable noticia do “nacemento” dunha empresa destas condicións nun momento de absoluta crise na que o habitual e ver como non se sosteñen outros proxectos empresariais.

A creatividade e a innovación como recursos materializáronse no evento co que culminou a visibilización pública de A_túa, a chamada Acción Rosa: Un evento aberto no que mostrar aos asistentes algúns dos seus produtos artísticos, a web de comunicación e os creadores desta proposta pioneira no ámbito empresarial e cultural galego.

A amplitude discursiva é o guión en Eido Dourado,  sendo a obra plástica próxima ao surrealismo a protagonista, implementada a través do escenario arquitectónico e a arquitectura paisaxística que enmarca todo o proceso. Celso Dourado creou un vocabulario propio que fuxe dos paradigmas conceptuais artísticos e expositivos para construír unha linguaxe diferenciada e propia, que sorprende polo complexo e próximo a unha concreción onírica.

Trivium vén de realizar o estudo e proxecto necesario para a acadar a clasificación deste espazo como Colección Visitable dentro do Sistema Galego de Museos (MUGA), rede que posibilita a difusión e protección daquelas manifestacións artísticas ou patrimoniais da nosa Comunidade Autónoma.

Cando menos, as ideas non están en crise. Iso é algo no que, sen dúbida, acredita a xente de A_túa, creación e produción artística. De xeito consciente e valente, autodenomínanse empresa e colectivo artístico, para non negarse a sí mesmos nin ocultarlle ao público ningunha das dúas realidades. Despois dunhas semanas nas que desde Trivium nos adicamos a difundir o evento de presentación de A_túa, este venres pasado tivo lugar en Factoría Compostela a chamada Acción Rosa, unha festa-exposición na que mostrar as súas armas, que eles resumen na chamada máquina de crear.

A máquina de crear, imaxe do colectivo e persoal recreación dun perspectógrafo -un artefacto hoxe en desuso-, fai as veces de filtro a través do que A_túa nos invita a ler o pasado e o presente do feito artístico e nos expón a súa visión contemporánea. As imaxes de Durero, Duchamp e Greenaway -outro lector dos clásicos en clave actual- planeaban pola instalación (non se lle pode chamar doutra maneira ao que vimos nas salas de terceiro andar da Factoría, a pesar de non estar montada máis aló das tres horas que durou o evento).

Sen dúbida, como elementos esenciais da imaxe que A_túa nos mostraron, están o humor, a falta de prexuízos e certa vocación didáctica para abordar un sector no que o distanciamento e a seriedade mal entendida son unha máxima.

Tamén é de agradecer o lugar escollido, que achega o ambicioso proxecto da Factoría Compostela ao modelo doutros espazos de arte multifuncionais xa consolidados -agardamos que siga así-, como é o caso do Maus Hábitos do Porto: galería de arte, si, máis tamén sala de concertos, teatro, residencia artística, centro formativo…, en dúas palabras, espazo público.

Amigos e amigas de A_túa, desexámosvos o mellor na vosa viaxe…

Todo este material, no que se explica o propio concepto de núcleo sostible, a xestión óptima de residuos, a pegada ecolóxica e o uso racional da enerxía, está instalado na Casa do Concello do Carballiño para a súa consulta.